Red de arbowet: 17 praktijkvoorbeelden

0

Hieronder volgt een willekeurige greep uit het archief van gestelde vragen en antwoorden aan de arbotelefoon van FNV Bondgenoten. Deze bloemlezing bestaat uit authentieke vragen, hier en daar zijn enkele details veranderd vanwege mogelijke herkenbaarheid. De ernst van de risico’s verschilt van vraag tot vraag, maar weerspiegelt dan ook de realiteit.

Dit zijn het soort vragen waar werknemers in de praktijk tegenaan lopen. Het is die praktijk waarop de arbowet gericht moet zijn.

De vraag is of de Arbowet voldoende houvast biedt om ervoor te zorgen dat werknemers geen onnodige risico’s lopen. Soms is dat wel in orde, en blijkt het zeer belangrijk dat er een Arbowet is om werknemers enige bescherming te bieden.
Bij veel vragen is dat echter niet het geval. Dan luidt het antwoord dat niet de wet het concrete beschermingsniveau aangeeft, maar dat de risicio-inventarisatie mogelijk antwoorden biedt op de problemen.

Voor werknemers is dat niet erg praktisch en dit geeft ze vaak onvoldoende houvast om een gezonde werkplek na te streven.
Per case is kort beoordeeld of de wet voldoende bescherming biedt en of het een ernstig risico betreft.

De bloemlezing geeft vooral ook aan hoe ver de realiteit in de bedrijven nog verwijderd is van het beeld dat politiek Den Haag vaak heeft: geen verantwoordelijke, zelfwerkzame werkgevers, die hun zorgplicht serieus nemen, maar bazen die op alles beknibbelen. Werkgevers die alleen in beweging komen als zij daartoe gedwongen worden: door wet, Arbeidsinspectie of vakbond.

Aan de andere kant werknemers die in veel gevallen nauwelijks misstanden durven aan te kaarten, uit angst voor represailles van hun werkgever.

Dat is helaas de realiteit in veel bedrijven in het begin van de 21ste eeuw..

1. Hygiënische voorzieningen op het werk: waar moet mijn man plassen?

Vraag: Mijn man werkt in de plantsoenendienst. Er is wel een werkkeet, maar een toiletwagen vindt de baas te duur. Hoever mag hij hem laten reizen om zijn behoefte te kunnen doen? Wildplassen of aanbellen bij een woning hoeft hij tegenwoordig ook niet meer te doen.

Anwoord: Art 3.24 van het Arbobesluit stelt dat er ín een bedrijf waar werknemers werkzaam plegen te zijn voor de werknemers ten minste een toilet aanwezig is. In een toelichting van het ministerie van SZW worden ook nog criteria genoemd. Zo staat er dat de toiletten ‘in de nabijheid van d earbeidsplaats aanwezig’ moeten zijn. Verder staat er over inrichtingsvoorzieningen: ‘als stromend water voor wasbakken niet kan worden verwezenlijkt door aansluitign op het waterleidingnet, kan bijvoorbeeld een watertank een oplossing bieden.’
Helaas is niet nader vastgelegd wat ‘in de nabijheid’ is. Het lijkt echter redelijk dat het sanitair op loopafstand van de werkplek moet zijn. De werkgever is verantwoordelijk voor sanitaire voorzieningen. Als de voorman blijft weigeren, is het zinvol om de zaak bij de ondernemingsraad aan te kaarten of de Arbeidsinspectie te bellen.

Oordeel: Arbowet biedt voldoende bescherming, dat is maar goed ook

2. Warm binnenklimaat: hoeveel water mag ik drinken van mijn werkgever?

Zijn er regels hoeveel drinkwater mijn werkgever ter beschikking mag stellen? Ik werk in een winkel waar stropdassen worden verkocht. De waterleiding is een nog een oude loden leiding, wij mogen dit water niet drinken. Nu mogen wij per werknemer 1,5 liter bronwater per week kopen van onze chef. In deze warme zomer is dat volstrekt onvoldoende.

Antwoord: In de Arbowet is niet geregeld hoeveel drinkwater een werkgever ter beschikking moet stellen. De wetgever gaat er kennelijk vanuit dat het verstrekken van drinkwater zo vanzelfsprekend is dat dat niet in de wet hoeft te worden vastgelegd. Ten onrechte blijkt nu. Wel heeft de werkgever een zorgplicht tegenover zijn werknemers. Het is het beste dat u naar uw werkgever aangeeft dat te weinig water in deze warme zomer ernstige risico’s met zich meebrengt voor de gezondheid.

Oordeel: Arbowet biedt onvoldoende bescherming


3. Koud binnenklimaat: mijn werkgever zegt dat het een gewone pauze is, maar ik moet weer op temperatuur komen.

Vraag: Ik werk in een vriesruimte. Na twee uur kunnen we uit de ruimte en hebben een half uur pauze op normale temperatuur. We moeten onze pakken uit en weer aan doen, dus op zich hebben we minder pauze. Nu zegt mijn werkgever dat het een pauze is van een half uur en dat hij die niet hoeft te betalen. Maar het is geen gewone pauze, maar heeft te maken met de vrieskou op het werk.

Antwoord: Dit probleem is niet specifiek geregeld in de Arbowet. U zou kunnen zeggen dat het bedrijf verplicht is werk- en rusttijden aan te passen aan de temperatuur en dat de kosten hiervoor niet op de werknemer kunnen worden verhaald (art 44 Arbowet (kosten verbonden aan de naleving van deze wet worden niet ten laste van de werknemers gebracht).

Oordeel: Arbowet biedt onvoldoende bescherming, dat is een slechte zaak

4. Psycho-sociale arbeidsbelasting: ik sta voortdurend alleen te werken

Vraag: Een telefonische vraag over een werknemer werkzaam in een vestiging van een keten, winkel cq reparatieplaats. De man is werkzaam als manager van een vestiging in Amsterdam. Wordt regelmatig geconfronteerd met dagen dat er geen (nul) personeel aanwezig is, waardoor klanten moeten worden doorgestuurd (boos). Los van de arbo-aspecten hiervan (alleen werken, agressie-risico van boze klanten), bleek uit doorvragen: — dergelijke situaties komen op meer vestigingen voor — heeft te maken met (structurele) onderbezetting, gekoppeld aan hoge werkdruk, zowel bij managers als monteurs.

Gesprekken leiden niet tot verbetering. Werknemer is nu overspannen en loopt in de ‘ziektewet’.

Antwoord: In de Arbowet is hier niets over geregeld, behalve dat een werkgever een risico-inventarisatie moet maken en beleid tegen agressie moet formuleren.

Oordeel: Arbowet biedt onvoldoende bescherming, dat is een zeer slechte zaak

5. Heeft een werknemer recht op koffie?

Vraag: Al een hele tijd is de drankautomaat na weer een keer repareren kapot. Zo ook weer deze week, kom ik na een half uur in de kou fietsen op het werk is er weer geen koffie. En dat gaat al maaaaaaaaaaaaaaaaaanden zo. Nu heb ik een discussie gehad met het management en die vertelde mij dat ze ook de automaat weg kunnen halen dat ze niet verplicht zijn om voor koffie e.d. te zorgen. Volgens mij is dat wel zo en kunnen ze je er dan wel voor laten betalen., is niet erg als ik maar koffie heb. Kunt u mij verder helpen?

Antwoord: In de wet staat dat er een ontspanningsruimte moet zijn. Niet dat er koffie e.d. beschikbaar moet zijn.

Oordeel: Arbowet geeft geen bepalingen over koffie, dit is géén ernstig risico

6. Gevaarlijke stoffen: gezondheidsrisico’s van tectyl

Vraag: Bij ons wordt gewerkt met tectyl / bitak. Aan de onderkant van de bussen wordt deze gespoten om roest enz. tegen te gaan. vraag 1 . wat zijn de gezondheids risico’s van tectyl eigelijk. vraag 2 . mag dit in de werkplaats gebruikt worden waar iedereeen werkt. inverband met de nevel die zich verspreid omdat wij geen afzuiging hebben. of moet dit in een aparte hal gebeuren waar niemand last heeft van die stank. vraag 3. stel ik weiger te tectyleren omdat ik vind dit gebeurt niet op de juiste manier. Sta ik dan in mijn recht?

Ik wil graag zoveel mogelijk informatie over dit produkt en wat de nevel eigelijk met je lichaam doet wat de gevaren zijn voor de gezondheid.

Antwoord: De naam tectyl geeft voor ons niet voldoende informatie om uw vragen te beantwoorden. Hiervoor hebben we namen nodig van de chemische samenstelling van de stoffen die erin zitten. Die horen op het etiket te staan. (bijvoorbeeld butaan, ethyl etc.) Tevens horen daarop R of S nummers te staan. Deze verwijzen naar gevaren van de stoffen die erin zitten. (bijv. r-20 betekent schadelijk bij inademing). Als u ons de chemische stoffen en de R en S nummers van het etiket wilt sturen, kunnen wij uw vraag beantwoorden.

Overigens hoort u van uw werkgever te horen of er gezondheidsrisico’s zijn aan het werken met gevaarlijke stoffen en wat voor maatregelen er genomen zijn of door u genomen moeten worden. U werkgever hoort dat weer te weten door het uitvoeren van een risico-inventarisatie en evaluatie.

Oordeel: Arbowet biedt op zich voldoende bescherming, maar is voor gewone werknemer moeilijk te controleren


7. Ongevallen

Vraag: Een moeilijke zaak omtrent een ongeval.Na een nachtdienst kleden de werknemers zich om. De bedrijfsauto’s staan kort op elkaar geparkeerd. Terwijl een persoon zijn overall uit trekt, start een ander zijn bedrijfsauto, deze staat in de versnelling. En rijdt de andere aan, gebroken been als gevolg. Is dit een bedrijfsongeval ja of nee?
Volgens de werkgever niet, en er is ook geen melding gemaakt bij de Arbeidsinspectie. De achter liggende oorzaak van dat men het liever niet meldt, is dat de arbeids en rusttijden fors zijn overschreden.

Antwoord: De Arbowet geeft de volgende definitie aan een arbeidsongeval: een aan een werknemer in verband met het verrichten van arbeid overkomen ongewilde, plotselinge gebeurtenis, die schade aan de gezondheid tot vrijwel onmiddellijk gevolg heeft gehad en heeft geleid tot ziekteverzuim, of de dood tot vrijwel onmiddellijk gevolg heeft gehad; Het gaat er hier dus om of er op het moment wanneer het ongeval gebeurd is er nog sprake is van \het verrichten van arbeid. Ik heb zelf even navraag gedaan bij een aantal collega’s en ook contact gehad met de Arbeidsinspectie. Uiteraard heb ik niet aangegeven hoe de situatie precies was en welk bedrijf het betrof. Een arbeidsongeval is meldingplichtig bij de arbeidsinspectie wanneer: * het slachtoffer binnen 24 uur is opgenomen in het ziekenhuis, bijvoorbeeld ter behandeling of ter observatie. * er een vermoeden is van blijvend lichamelijk of geestelijk lestel * en wanneer iemand aan de gevolgen van het ongeval overlijd. Ik ben van mening dat het omkleden. Dus het uittrekken van de overall behoord tot het verrichten van arbeid. Het dragen van een overall behoort immers tot uw werkzaamheden bij de nachtdienst aan het spoor. Daarnaast is het van belang om te weten of het slachtoffer opgenomen is geweest in het ziekenhuis. Is dit niet het geval (naar dat kan ik mij gezien de beenbreuk niet voorstellen) dan is het arbeidsongeval niet meldingsplichtig. Dus kortweg komt het erop neer dat ik u aanraad dit ongeval wel te melden bij de Arbeidsinspectie. Zij kunnen u altijd aangeven of het ongeval nu wel of niet meldingsplichtig is. Daarnaast begrijp ik dat de werk en rusttijden fors zijn overschreden ook dit geval alleen zou al kunnen worden gemeld bij de Arbeidsinspectie. Het is ook zeer merkwaardig dat wanneer de werkgever door heeft dat hij verkeerd bezig is overschrijden werk en rusttijden) dan niet de arbeidsinspectie in durft te schakelen bij een eventueel arbeidsongeval. Daarnaast wijs wil ik u er nog op wijzen dat de werkgever de plicht heeft een arbeidsongeval binnen 24 uur te melden bij de arbeidsinspectie. Daarnaast schiet mij de volgende vraag nog te binnen: Waarom worden de overalls aan en uitgetrokken op de parkeerplaats? Is er geen kleedruimte tot beschikking gesteld van de werknemers?

Weet u dat u ook altijd anoniem bij de arbeidsinspectie een klacht/ongeval kunt melden. Daarnaast is het zo dat wij als vakbond ook regelmatig namens een lid een klacht melden bij de Arbeidsinspectie. Dus mocht u nog steeds liever niet het ongeval melden, dan kunnen wij als FNV Bondgenoten een klacht indienen bij de arbeidsinspectie. Dan weet u zeker dat uw werkgever er niet achterkomt dat u een klacht heeft ingediend.

Oordeel: Arbowet biedt houvast bij melding ongevallen, dat is maar goed ook want er gaat in de praktijk veel mis


8. Ziekteverzuim: mijn collega vraagt medische gegevens op

vraag: In oktober heb ik mij ziek gemeld wegens een burn-out. Mijn huisarts adviseerde mij rust en in geen geval aan het werk te gaan. Mijn werkgever is het hier niet mee eens. Hij heeft mij gedreigd met ontslag als ik niet mee zou werken aan een onmiddellijke terugkeer naar mijn werk. Omdat hier sprake is van een dreigend arbeidsconflict heb ik mij ook door een psycholoog van het RIAGG laten adviseren. Deze constateert, net als de huisarts, dat in dit stadium directe druk van de werkgever niet in het belang is van een snelle genezing. Nu heeft het bedrijf momenteel geen Arbodienst. In plaats daarvan heeft de werkgever een collega van mij, een psycholoog, ingeschakeld om medische informatie in te winnen bij de huisarts en het RIAGG. Kan dit zomaar? Mag mijn collega voor casemanager spelen en op de stoel van de Arbo-arts gaan zitten? Kan ik benadeeld worden als het RIAGG weigert informatie te geven? Dit vooruitlopend op een mogelijke ontslagprocedure die kan gaan volgen ! wanneer ik niet voldoende meewerk zoals de werkgever dat wil.
Ook wil de werkgever mijn collega de burn-out begeleiding laten doen, terwijl ik dit graag door een onafhankelijk, extern instituut laat doen? Is mijn werkgever nu al strafbaar doordat zij niet verbonden zijn aan een arbo-dienst?

Antwoord: Ja, je werkgever is inderdaad nu al strafbaar als hij inderdaad geen arbodienst heeft. Elke werkgever is nl. verplicht aangesloten te zijn bij een gecertificeerde arbodienst (artikel 14 lid 1 arbowet 1998), zie in de bijlage de interne instructie waar de arbeidsinspectie op controleert. Ik vind het op zijn minst verbazingwekkend dat een reïntegratiebedrijf zelf geen arbodienst heeft! Hoe is dit mogelijk, cq te verkopen als reintegratiebedrijf?! Je kunt hiervoor de arbeidsinspectie (zeg maar de arbeidsomstandighedenpolitie) inschakelen om een klacht hierover in te dienen (070-3334444). Het is denk ik goed te zeggen dat het enerzijds heel belangrijk is om te doen, aangezien het niet aangesloten bij een arbodienst een grove overtredeing van de wet is, anderzijds zet het jouw verhouding met de werkgever naar alle waarschijnlijkheid wel op scherp. Het melden bij de Arbeidsinspectie kan anoniem, je kunt het ook ons (de vakbondsbestuurder) voor je laten doen. Mocht je het zelf doen en geen gehoor krijgen, wil je dan contact met ons opnemen, dan kunnen wij je hierbij ondersteunen. Dan de rest van het verhaal. De nieuwe wet verbetering poortwachter schrijft het volgende voor: -uiterlijk dag 7 meldt de werkgever bij de arbodienst dat werknemer ziek is -uiterlijk week 6 maakt de arbodienst een probleemanalyse -uiterlijk week 8 stelt de werkgever een plan op over de verdere aanpak van werkhervatting. Het is belangrijk dat die in overeenstemming met de werknemer gebeurt. Je moet het als werknemer eens zijn met het plan, anders heeft het plan feitelijk geen betekenis. In dit plan wordt ook de ‘casemanager’ aangewezen. Als jij niet wilt dat je collega casemanager wordt, dan kan dat niet tegen je zin worden doorgevoerd. Het is al helemaal uit den boze dat je collega gegevens bij het RIAGG op gaat vragen over jouw gezondheid. Normaliter gebeurt dat door een arbodienst en deze arbodienst heeft een privacyregelement waarin (als het goed is) de voorwaarden voor het opvragen van gegevens is vastgelegd. Daar is in dit geval, voor zover ik in kan schatten, hier geen sprake van.

Ik raad je aan bij de FNV vakcentrale de brochure ‘wie schrijft die blijft’ te bestellen: 0900-3300300 10cpm, kosten brochure: leden 2,40 euro. In deze brochure staat veel informatie over verzuimbegeleiding en het is tevens een logboekje waarin je kunt bijhouden met wie gesprekken gevoerd zijn en waarover dat ging. Mocht er in de toekomst inderdaad ontslag of onenigheid over loondoorbetaling komen, dan kan een dergelijk documentje nog tot nut blijken.

Oordeel: Arbowet biedt bescherming bij privacy zieke werknemers en dat is maar goed ook

9. Arbodienst: de directie wil bij het spreekuur van de bedrijfsarts zijn

Vraag: Ik heb een vraag en hoop dat U mij hier een antwoord op kunt geven. Als ik ziek ben en mij moet melden bij de bedrijfsarts die op dat moment spreekuur houdt op het bedrijf waar ik werk kan en mag het dan gebeuren dat er iemand van de directie hierbij aanwezig is?
Ik dacht dat hier dan sprake is van schending van de wet op de privacy en op dat moment heeft het bedrijf ook inzage in het medische dossier van personeelsleden.

Antwoord: Wat hier gebeurt mag inderdaad niet gebeuren. Op grond van art 17 en 18 van de Arbowet ligt de taak voor verzuimbegeleiding primair bij de arbodienst. Informatie over aard en oorzaken van ziekteverzuim en allerlei medische detalis zal de werknemer hiertoe moeten meedelen aan de bedrijfsarts van de arbodienst. Deze inlichtingenplicht geldt slechts tegenover de arts van de arbodienst en niet tegenover anderen. De werkgever heeft louter gegevens nodig om te kunnen beoordelen of hij het loon moet doorbetalen. Hij hoeft hiervoor niet de aard en oorzaak van de ziekte te weten. Als de werkgever hiervoor informatie nodig heeft vand e bedrijfsarts, geeft de bedrijfsarts deze aan hem onder weglating van medische gegevens. (Hij kan bijv. aan de werkgever aangeven dat de werknemer zijn genezing belemmert, op basis waarvan de loondoorbetaling stop gezet wordt). Een arboarts is gebonden aan zijn beroepsgeheim in het kader van omgaan met medische gegevens bij ziekte.. Een werknemer mag hierover een hoge privacyverwachting hebben. Het is dan ook zeer kwalijk als, zoals u beschrijft, er iemand van de directie aanwezig is bij zo’n gesprek, als het tenminste: – niet van te voren is aangekondigd als zijnde een gesprek tussen u, de bedrijfsarts en de directie en de reden van hun aanwezigheid – de inhoud van het gesprek niet gaat over medische gegevens – uw medische dossier niet ingezien kan worden door de directie Op zich is het namelijk wel goed dat de arts niet alleen van achter zijn bureau opereert, maar bijvoorbeeld ook in overleg treedt met een leidinggevende/directie en de betrokkene, zodat bijv. arbeidsomstandigheden opgelost worden (bijv. door samen te bekijken hoe voorkomen kan worden dat u weer ziek wordt door het werk). Hier moet u dan wel van te voren van weten!! Dit hoort uiteraard niet bij een eerste bezoek met een arboarts als u ziek bent en er ook niet van weet en er wellicht medische zaken besproken moeten worden.

Als deze situatie zo kwalijk is kunt u een klacht indienen bij de arbodienst. Van hun had je toch mogen verwachten dat ze dit niet laten gebeuren. Een arbodienst heeft hiervoor een klachtenprocedure.

Oordeel: Arbowet biedt bescherming bij privacy zieke werknemers

10. Reïntegratie: mijn werkgever laat me niet reïntegreren

Vraag: Naar aanleiding van mijn ziekteverzuim, stuur ik u deze email. Ik heb even een aantal vragen: Ik werk (al acht jaar) bij een grote supermarkt keten achter de kassa. Nu mijn probleem:Ik ben sinds mei van dit jaar ziek, ik heb RSI aan mijn linkerarm door het kassawerk. Door het niet afwisselen van het werk. Sinds juni ben ik ook opgeroepen voor de Arbo-unie nu loop ik daar al een aantal maanden. Tot op heden is zowel mijn bedrijfsleider als de Arbo-unie niet echt van plan om mij weer te werken. Ik mag een deeldag (een ochtend) een aantal dingen komen doen. Maar dat is gewoon onzin!!!!!! Ik vind als leek, dat al is mijn linkerarm nog niet 100%, toch best wel wat administratieve dingen kan doen. Ik heb voor mijn gevoel dat ze mij aan een lijntje houden. Want wat mijn bedrijfsleider als eerste riep was: “Kan je niet beter de WAO in gaan?” . Nou, ik vind, Ik ben 26 jaar en heb nog helemaal geen zin daar zin. Het duurt nu nog tot december voordat ik de papieren voor de WAO krijg en dan krijg ik een soort Keuring om te kijken wat ik wel en wat ik niet kan doen. Maar als we zo door gaan dan zit ik dadelijk

al in de WAO. Nou, wil ik wel eens weten wat ik hieraan kan doen?

Antwoord: Als je het niet eens bent met de beoordeling van de arbodienst kan je een paar dingen doen. Je kan aan de arbodienst vragen of de arbeidsdeskundige van de arbodienst voor jou situatie wil bekijken wat je mogelijkheden zijn om tijdelijk ander werk te doen. Je hoeft dan niet nog maanden te wachten tot de arbeidsdeskundige van de WAO-keuringsinstantie je mogelijkheden gaat bekijken.
Een tweede mogelijkheid is om een second opinon te vragen bij een andere arbodienst. De administratie van de arbodienst kan je vertellen hoe zo’n second opinion is aan te vragen.

Oordeel: Wet verbetering poortwachter biedt enige bescherming bij reïntegratie zieke werknemers, desondanks is het moeilijk af te dwingen

11. Moet een bedrijf met één werknemer ook aan de arbowet voldoen?

Vraag: Ik heb een vraag over de risico inventarisatie -en evaluatie. Als een werkgever een (1) medewerker in dienst heeft moet deze dan een gehele risico inventarisatie -en evaluatie opstellen? Ik dacht dat daar ook een checklist voor bestond. Zo ja waar kan ik deze vinden, want ik dacht deze ooit gezien te hebben op de site??
Nog een andere vraag, moet dezelfde werkgever, dus een met een werknemer zich aangesloten hebben bij een arbodienst?

Antwoord: Het klopt dat voor bedrijven/ werkgevers met één werknemer allerhande uitzonderingen bestaan, inclusief genoemde checklist. De meest overzichtelijke informatie staat op:

http://home.szw.nl/navigatie/rubriek/dsp_rubriek.cfm?rubriek_id=2&subrubriek_id=202&link_id=2184

Alles over de RIE:
http://home.szw.nl/navigatie/rubriek/dsp_rubriek.cfm?rubriek_id=2&subrubriek_id=203&link_id=1750

…en de genoemde checklist:
http://home.szw.nl/navigatie/rubriek/dsp_rubriek.cfm?rubriek_id=2&subrubriek_id=203&link_id=2023

Succes en groeten,

Oordeel: Arbowet komt (enigszins) tegemoet aan specifieke omstandigheden kleine ondernemingen

12. Bedrijfshulpverlening: wie is aansprakelijk bij bedrijfshulpverlening (BHV)?

Vraag: Ik ben BHV-er. Als ik in de uitvoering van mijn BHV taken schade toebreng aan een ander (bijv. bij behandeling van een wond de kleding per ongeluk scheur), wie is er dan aansprakelijk? Ik of de werkgever?

Antwoord: Uw BHV-aktiviteiten zijn onderdeel van uw werk, en net als voor de overige werkzaamheden geldt dat uw werkgever in principe aansprakelijk is, behalve als er sprake is van opzet of doelbewuste verregaande roekeloosheid. Dat lijkt me overigens het laatste wat je een BHVer kunt aanwrijven… De kans dat u zelf aansprakelijk zult worden gesteld voor gemaakte fouten tijdens het verrichten van uw BHV-werk is in principe uiterst klein tot nihil. Wel zeg ik steeds ‘in principe’ omdat aansprakelijkheidskwesties meestal door rechters worden afgehandeld, wat betekent dat je nooit 100% zeker kunt zijn over de uitspraak die een rechter doet . Maar ik zou hier niet bezorgd over zijn. (Informatie mede gebaseerd op Arbo Informatieblad AI-10, Bedrijfshulpverlening, uitg. Sdu-uitgevers, blz. 23) Wel zou ik als ik u was tijdig melden wanneer er zaken fout zijn in uw BHV-opleiding/ training, wanneer u onvoldoende toegerust bent voor uw taak e.d. Dat schept immers gevaarlijke situaties, en die dient u volgens de arbowet te melden (eventueel schriftelijk) bij uw werkgever.

Meer informatie kunt u opvragen via onderstaand mailadres:(ik citeer de tekst van de site www.boimodern.nl):

“Is de BHV-er voor door hem/haar gemaakte fouten aansprakelijk te stellen?
De BHV-er loopt bij uitoefening van zijn taak een bepaald risico. Zo kan hij zelf een ongeval krijgen of kan hij schade veroorzaken. Het kwartaaltijdschrift van de Federatie Nederlandse Vereniging Bedrijfshulpverlening wijdt een artikel aan dit onderwerp. Wij zenden u dit artikel per e-mail toe via [email protected] (Word of WordPerfect). “

Oordeel: Arbowet biedt bescherming bij bedrijfshulpverlening en dat is maar goed ook.

13. Veiligheid, verlichting: ik moet werken onder trieste omstandigheden

Na verhuizing ben ik in een oude boerderij op een zolderetage geplaatst die dienst moet doen als ‘kantoor’. Een kleine opsomming van de, in mijn ogen, trieste omstandigheden: 1. toegang via steile trap zonder leuningen 2. geen vluchtweg bij bijv. brand 3. ruimte is ingericht met zeer brandbare materialen, zoals tempex en synthetisch tapijt als wandbekleding 4. slechte verlichting Kortom de arbeidsomstandigheden naar Arbo-normen falen, ondanks herhaaldelijk aandringen mijnerzijds, compleet.

Kunt u mij inlichten hoe ik mijn werkgever tot normale arbeidsomstandigheden kan aanzetten en dat er ook werkelijk actie wordt ondernomen vanuit werkgevers zijde ??

Antwoord: Uw werkgever moet – net als alle andere werkgevers in Nederland – voldoen aan de voorschriften van arbeidsomstandighedenwet (en andere wetten). Concreet betekent dat o.a.:

1– trappen die aan minimale veiligheidsnormen voldoen 2– vluchtwegen 3– geen brandgevaarlijke situaties

4– voldoende verlichting

Daarnaast is uw werkgever verplicht de risico’s van uw werkplek schriftelijk vast te leggen in een zgn. risico inventarisatie en evaluatie (arbowet artikel 5). Als werknemer heeft u recht op inzage daarvan.
Bij overtreding kan hij beboet worden door de Arbeidsinspectie, dan wel veroordeeld door de rechter. De Arbeidsinspectie komt poolshoogte nemen als u daar om vraagt, maar vragen meestal wel eerst of u zelf als werknemer de problematiek aan de orde heeft gesteld.

Met name de combinatie van 1-2 en 3 lijkt in uw geval vanuit het oogpunt (brand)veiligheid onvoldoende. Onder omstandigheden is 1 ‘vluchtweg’ (de normale uitgang) nog acceptabel, maar deze moet dan wel aan minimale eisen voldoen (niet te steil, voldoende brede treden, leuning). Maar wellicht wijst de eerder genoemde RIE uit, dat dit gezien de constructie van het gebouw, onvoldoende is.

Trappen ———– Voor trappen in bestaande gebouwen met een kantoorfunctie gelden de regels van het Bouwbesluit: In artikel 2.26 tot 2.37 staat o.a. de verplichting om bij een helling groter dan 2:3 (grofweg: een vrij steile trap) een leuning te hebben. Ook staan daar eisen t.a.v. andere voorzieningen voor trappen Vereiste trapafmetingen:

Tabel 2.34 afmetingen van een trap

minimum breedte van de trap 0,7 m minimum vrije hoogte boven de trap 1,9 m minimum aantrede ter plaatse van de klimlijn, gemeten loodrecht op de voorkant van de trede 0,13 m maximum hoogte van een optrede 0,22 m

minimum afstand van de klimlijn tot de zijkanten van de trap 0,2 m

(meer informatie via http://www.vrom.nl/pagina.html?id=9058

Verlichting —————

Voldoende licht op de werkplek is een eis van het arbobesluit. Afhankelijk van zaken als wel of geen daglicht enz. dient verlichting met een sterkte van 200 tot 800 lux aanwezig te zijn (bron: arbo normenboek 2003)

Hoe dit alles te bereiken? U zou de volgende stappen kunnen zetten:

1. in gesprek gaan met uw werkgever en hem wijzen op zijn verplichtingen, eventueel schriftelijk 2. een afspraak maken met de arbodienst (uw werkgever hoort een kontrakt met de arbodienst te hebben, inclusief een arbeidsomstandighedenspreekuur), en hen om nader advies vragen; ook de brandweer en de verzekering kunnen adviseren en evt. ingrijpen m.n. t.a.v. vluchtwegen en brandveiligheid 3. indien aanwezig: kontakt leggen met Ondernemingsraad of Personeelsvertegenwoordiging

4. als niets helpt: de Arbeidsinspectie bellen of de vakbond inschakelen; hoewel beide desgewenst vertrouwelijk opereren bestaat uiteraard wel een gerede kans dat uw werkgever in dit laatste geval snel doorheeft ‘uit welke hoek de wind waait’. Ik weet niet hoe wat dit betreft de verhoudingen in uw bedrijf liggen en of ze (professioneel) bestand zijn tegen een dergelijk ‘stootje’.

In alle gevallen zou ik streven naar concrete afspraken met de werkgever, inclusief termijnen waarop de afspraken zullen worden uitgevoerd, en liefst schriftelijk.

Mocht u nog behoefte hebben aan aanvullend advies of ruggespraak, aarzelt u dan niet te bellen met onze VGWMtelefoon, 030-2738738, ma t/m do van 9-13 uur.

Oordeel: Arbowet biedt (nu nog) bescherming bij inrichting werkplek en dat is maar goed ook.


14. Beeldschermwerk: hoe groot moet het beeldscherm zijn?

Vraag: Ik lees steeds dat de tekst op het beeldscherm goed leesbaar moet zijn. Donker op een lichte achtergrond. Mijn vraag is of er ook advies beeldschermafmetingen zijn. Als een scherm op 50 cm afstand recht voor de medewerker wordt geplaatst, kan dan bijvoorbeeld nog worden volstaan met een 15″ beeldscherm.

Antwoord: U vraag heeft betrekking op de relatie tussen kijkafstand, beeldschermgrootte en grootte van de tekens op het scherm. De kijkafstand is minimaal 50 cm, omdat dichterbij de ogen zich te veel moeten inspannen (de lens moet steeds boller getrokken worden bij dichtbij kijken). Er zijn regels over de verhouding tussen de grootte van de leestekens en de kijkafstand. Die verhouding is maximaal 1: 170 bij een beeldscherm met heldere tekens (een modern beeldscherm voldoet hieraan). Dat wil zeggen dat bij een kijkafstand van 500 mm (50 cm) de tekens een minimale grootte hebben van 500/170 is ongeveer 3 mm. Als de kijkafstand groter wordt, moten de tekengrootte dus ook aangepast worden. Een beeldscherm op 100 cm moet dus tekens bevatten die minimaal 6 mm. groot zijn. Het meest gunstig lijkt het dan ook om een groot beeldscherm op 50 cm afstand te zetten. Daar kan dan veel informatie tegelijk op verschijnen (relatief kleine tekens op veel oppervlak).

Echter: een groot beeldscherm op kleine afstand betekent dat het van links naar rechts lezen niet meer lukt met kleine oogbewegingen. Om in het beeldscherm zinnen van links naar rechts te lezen moet het oog forse vermoeiende bewegingen maken en gaat vaak ook de nek meedraaien. het lezen lijkt voor een toeschouwer dan meer op het volgen van een ping-pongwedstrijd of een ‘nee-knikker’.

Om dit te voorkomen is er ook een regel die zegt dat hoe groter een beeldscherm is hoe groter de kijkafstand moet zijn. Grofweg: 14 Inch: optimale kijkafstand 50 cm 17 inch: 70 cm

21 Inch: 90 cm

NB: Als iemand een 21 Inch beeldscherm gebruikt om continue meerdere vensters naast elkaar open te hebben is het verhaal iets anders. Hij leest dan niet van volledig links naar rechts over het scherm, maar doet dat een tijdje op bijvoorbeeld de ene helft van het scherm en na een tijdje op de andere helft. Je kan dan stellen dat hij op 2 beeldschermen werkt. Denk maar aan automatiseerders of beleggingsadviseurs. In zo’n geval mag een 21 Inch wel op 50 cm staan.

Ten aanzien van uw vraag: een 15 Inch scherm zou volgens de regels op 55-75 cm afstand moeten staan, waarbij 60 cm het meest optimaal is. De tekengrootte moet dan minimaal 3,6 mm zijn. Met die tekengrootte kunnen de meeste mensen het nog goed lezen.

Meer lezen?
AI 2 werken met beeldschermen; bestellen bij SDU 070-3789880

Oordeel: Arbowet geeft tips om ergonomie van de beeldschermwerkplek in te richten en dat is maar goed ook.


15. Arbeidsomstandigheden bij nachtdiensten: wat moet er geregeld worden?

vraag: Aan welke voorwaarden moet een apotheek voldoen om een nachtdienst te mogen doen? Zoals slaapplaats, wasgelegenheid, alleen dienst of met bijslaper? In het CAO is hierover eigenlijk niets te vinden. Kunnen jullie helpen? alvast bedankt

verzenden = verzenden

Antwoord: Via verschillende wegen probeer ik te achterhalen hoe het zit met de het werken in nachtdienst bij een apotheek. Nu blijkt dat er wel richtlijnen zijn, maar dat deze nog niet op papier staan?? Erg onduidelijk. Ik heb contact gehad met de KNMP. Zij zeggen het volgende: Voor het draaien van nachtdiensten moet een apotheek voldoen aan de volgende veiligheidsvoorschriften. De apotheek dient een sluis te hebben zodat er geen direct contact mogelijk is tussen de assistent en de klant/client. Tijdens het draaien van nachtdiensten moeten minimaal 2 assistenten aanwezig zijn. Aanwezigheidsdiensten mogen gedraaid worden met 1 assistente, maar ook hier moet een sluis aanwezig zijn. Daarnaast moet er een bed en douche aanwezig zijn. Dit is wat de KNMP mij heeft medegedeeld, helaas (en voor mij onbegrijpelijk) zegt men niets op papier te hebben staan. Middels de Arbeidsinspectie heb ik begrepen dat er wel het een en ander op papier moet staan. Dit wordt momenteel voor mij uitgezocht. Ik zeg u dan ook toe dat zo snel ik beschik over deze informatie u op de hoogte breng van deze informatie.

Tot zover hoop ik dat u in iedergeval wat verder kunt met deze informatie.

Oordeel: Arbowet regelt niets over bescherming bij nachtdiensten.

16. Kan onze werkgever Engels als voertaal voorschrijven?

vraag: Mijn werkgever, een grote multinational, is voornemens wereldwijd een nieuw computersysteem in te voeren, waar vrijwel iedereen in de organisatie mee zal moeten werken. Ook op de werkvloer in de productiebedrijven. Men heeft op centraal niveau besloten dat de gebruikte taal overal Engels zal zijn. Een groot deel van de werknemers die met deze schermen zal moeten werken, heeft onvoldoende kennis van de Engelse taal en zal dat ook niet gemakkelijk kunnen leren. De COR van ons bedrijf, waar ik lid van ben, is van mening dat het veel beter bij de werknemers aan zou sluiten als de gebruikte taal Nederlands zou zijn en is van plan hiertoe een initiatiefvoorstel in te dienen.
Kunt u mij vertellen of dit op basis van bv. de ARBOwet af te dwingen is? Zijn er van soortgelijke situaties voorbeelden van een, al dan niet succesvolle, aanpak van de (C)OR?

Antwoord: Een goed initiatief van de COR om dit aan te pakken. De situatie die jij beschrijft, staat niet rechtstreeks in de arbowet, maar er staat wel iets over in de uitwerking van de wet (in internationaal verband zijn ergonomische normen voor software tot stand gebracht, de normen NEN-EN-ISO 9241 deel 10 tot en met 17. Deze normen geven invulling aan de eisen over software in de arboregelgeving). In algemene zin staat beschreven dat de informatie-uitwisseling tussen gebruiker en computer (de dialoog) moet zijn aangepast aan de menselijke eigenschappen. Dit zou je kunnen vertalen in de eis dat het Nederlandstalig moet zijn voor Nederlandse werknemers.
Verder staat er: dat de software zelfbeschrijvend moet zijn. Zelfbeschrijvend is het wanneer elke dialoogstap onmiddellijk begrijpelijk is. Dit wordt bereikt door goede terugkoppeling te geven en door op verzoek van de gebruiker aan de situatie aangepaste uitleg te verschaffen (help-funktie).Deze terugkoppeling en de uitleg moeten zijn aangepast aan de kennis van de gebruiker. Ook hieraan kun je weer de koppeling leggen dat het in de Nederlandse taal moet zijn voor Nederlandse werknemers.

Voor zover ik na kan gaan, hebben wij helaas geen voorbeelden van OR-en waar een vergelijkbare situatie ook gespeeld heeft.

Oordeel: Arbowet regelt weinig over de taal van software

17. Lichamelijke belasting: ik moet veel te zwaar tillen, duwen en trekken

Vraag: Ik werk bij een distributiecentrum van een winkelketen en moet dagelijks zwaar beladen rolcontainers in en uit zijn vrachtwagen laden. Vroeger werd dit werk gedaan door de chauffeur en de bijrijder samen. Maar tegenwoordig zitten de chauffeurs alleen op de wagen. De rolcontainers die bij het distributiecentrum in gebruik zijn kunnen tot een maximum van 720 kg worden beladen. Veel chauffeurs hebben lichamelijke klachten gekregen. Vandaar ze FNV Bondgenoten belden met de vraag: ‘hoe zwaar mag een rolcontainer eigenlijk worden beladen?’

Antwoord: Tillen, duwen en trekken van zware voorwerpen komt vaak voor. Voor tillen bestaat een zogenaamde gezondheidskundige waarde: een werknemer mag maximaal 23 kg tillen met twee handen en maximaal 6 kg met één hand. Deze gezondheidkundige waarde is overigens niet in de Arbowet vastgelegd.
Voor het trekken en duwen van zware objecten is voor advies contact opgenomen met het Coronellaboratorium, waar veel onderzoek wordt gedaan naar lichamelijke belasting van werknemers. Dit laboratorium vindt het maximumgewicht van de rolcontainers bij het distributiecentrum veel te zwaar. De piekkrachten en volhoudkrachten die de werknemers uit moeten oefenen op de rolcontainer zijn veel te hoog. De piekkracht is de kracht die nodig is om de rolcontainer in beweging te brengen, de volhoudkracht is de kracht die nodig is om de rolcontainer in beweging te houden. Het Coronellaboratorium adviseert om op zoek te gaan naar andere oplossingen.

Oordeel: Arbowet regelt weinig over bescherming bij zwaar tillen, dat is een slechte zaak.