Zwangerschap van a tot z: r en s

0

laatste update:9 januari 2006

Reprotoxische stoffen

Reprotoxische stoffen zijn stoffen die invloed hebben op de vruchtbaarheid en/of de zwangerschap. Daaronder vallen onder andere bepaalde oplosmiddelen, lood, bestrijdingsmiddelen, farmaceutica, hormonen, kwikdampen, weekmakers, lijmen en lakken.

Uit recent onderzoek van FNV Bondgenoten blijkt dat maar weinig mensen zich bewust zijn van de gevaren die deze stoffen met zich meebrengen. Ze kunnen bijvoorbeeld leiden tot verminderde vruchtbaarheid en afwijkingen bij het ongeboren kind. Er worden naar schatting zo’n 300 baby’s per jaar geboren met een afwijking als gevolg van het werken met deze gevaarlijke stoffen (Bron: Nederlands centrum voor beroepsziekten).

Volgens het ‘Besluit verpakking en aanduiding milieugevaarlijke stoffen’, behorende bij de Wet Milieugevaarlijke Stoffen, dienen op de gebruiksetiketten van een stof de bijbehorende symbolen en Risk- en Safety-zinnen te zijn aangebracht. Deze verplichting geldt ook bij overheveling in kleinere verpakkingen. R-zinnen geven bijzondere gevaren (Risks) aan. S-zinnen geven veiligheidsaanbevelingen (Safety) aan.

Reprotoxische stoffen zijn te herkennen aan één of meer van de volgende R-zinnen:

R60 Kan de vruchtbaarheid schaden R61 Kan het ongeboren kind schaden R62 Mogelijk gevaar voor verminderde vruchtbaarheid R63 Mogelijk voor beschadiging van het ongeboren kind

R64 Kan schadelijk zijn via de borstvoeding

Op de Arbo-site van FNV Bondgenoten staat vermeld welke stoffen reprotoxisch zijn

Kankerverwekkende en/of mutagene stoffen en kankerverwekkende processen

In het algemeen is het zo dat voor kankerverwekkende stoffen en/of mutagene stoffen en kankerverwekkende processen een vervangingsplicht geldt, dus ook voor niet-zwangere werknemers.

Dat wil zeggen dat de werkgever alles in het werk moet stellen om het werken met kankerverwekkende stoffen en processen te voorkomen.

Daarnaast dient zorgvuldig te worden geregistreerd wie aan welke stoffen worden blootgesteld. Kijk voor een overzicht van kankerverwekkende stoffen en mutagene stoffen op www.arbobondgenoten.nl in het dossier gevaarlijke stoffen.

Voor zwangere werknemers geldt een algemeen verbod op het werken met loodwit, metallisch lood en ionverbindingen.

Stoffen die schadelijk kunnen zijn voor zwangere vrouwen zijn ook herkenbaar aan de volgende iconen op het etiket.

toxic-5531569 harmful-6892207
pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z

Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E)

Elke werkgever in Nederland moet:

  • in kaart brengen met welke risico’s voor veiligheid, gezondheid en welzijn al zijn werknemers te maken krijgen;
  • beoordelen hoe ernstig deze risico’s zijn;
  • inventariseren en een evaluatie op schrift stellen;
  • inventarisatie en evaluatie laten beoordelen door de Arbo-dienst;
  • op basis hiervan een plan van aanpak maken wat hij aan deze risico’s gaat doen en wanneer, ook weer op schrift te stellen;
  • elk jaar schriftelijk te rapporteren over de voortgang van het plan van aanpak;
  • sterk rekening houden met ondernemingsraad en personeelsvertegenwoordiging: die hebben instemmingsrecht over zowel de RI&E als het plan van aanpak. Hij moet bovendien de jaarlijkse rapportage met hen doorspreken én samen met hen nagaan of de RI&E nog wel ‘klopt’;
  • de RI&E aanpassen (actualiseren) als daar aanleiding toe is;
  • ervoor zorgen dat elke werknemer inzage kan hebben in de RI&E.
pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z

RSI-achtige klachten (oftewel CANS)

Doordat je tijdens je zwangerschap vocht vast kunt houden, kun je RSI-achtige verschijnselen krijgen zoals pijn, stijfheid en tintelingen in nek, schouders, armen en/of vingers. Vooral bij sterk repeterende arbeid zoals achter de kassa, bij inpakwerk, assemblage en bij beeldschermwerk kunnen dit soort klachten ontstaan. Praat in die gevallen met je leidinggevende over de mogelijkheid je werk aan te passen. Blijf in ieder geval niet te lang in dezelfde houding aan het werk. Regelmatig bewegen en pauzes houden is verstandig. Neem bij ernstige klachten altijd contact op met de bedrijfsarts.

NB: RSI staat voor Repetitive Strain Injury en CANS, de nieuwe benaming voor RSI, betekent Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder.

Zie ook: Beeldschermtachograaf en het dossier RSI op de arbosite van FNV Bondgenoten.

pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z

Solliciteren

Je bent bij een sollicitatie niet verplicht te melden dat je zwanger bent. Je toekomstige werkgever mag er zelfs niet eens naar vragen.

Ook hoef je geen antwoord te geven op vragen naar je toekomstplannen als het gaat om plannen voor gezinsuitbreiding.

Soms zal een aanstaande werkgever verlangen dat nieuwe medewerkers een medische keuring ondergaan. Goed om te weten dat dit slechts in enkele gevallen is toegestaan.

De wet stelt dat dit alleen is toegestaan om vast te stellen of de functie kan worden uitgeoefend zonder de gezondheid van de werknemer of anderen in gevaar te brengen. Dat geldt dus voor enkele gespecialiseerde beroepen en niet om te bepalen of de aanstaande werkneemster zwanger is.

pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z

Straling

Ioniserende straling kan schade veroorzaken aan het ongeboren kind. Deze straling komt voor in röntgenkamers, ziekenhuizen, laboratoria en kerncentrales.

Een zwangere vrouw kan wel blijven werken met de ioniserende straling. Het is echter wel zo dat de dosis zo laag mogelijk moet zijn en dat de dosis gedurende de zwangerschap niet meer dan 1mSv bedraagt.

Het werken met computers levert minder bezwaren op. Uit onderzoek is tot nu toe nog steeds niet gebleken dat deze straling schadelijk zou zijn voor moeder en/of kind.

pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z

Stress en werkdruk

Langdurig werken onder (tijds)druk, ook wel werkdruk genoemd, is nooit gezond. Als je zwanger bent, moet je jezelf extra in acht nemen. In stressvolle situaties produceert je lijf allerlei extra hormonen die invloed kunnen hebben op jou en je ongeboren kind. Bespreek in zo’n geval met je leidinggevende de situatie en kijk of het werk anders georganiseerd kan worden, of dat werk- en rusttijden aangepast kunnen worden, bijvoorbeeld in de vorm van een extra pauze.

Zie ook: Pauze en het dossier werkdruk op de arbosite van FNV Bondgenoten

pijltop-2208154

Terug naar de inhoudsopgave van a tot z