Arboconvenant papier en karton

0
In de papier- en golfkartonindustrie is het werk aan een arboconvenant sinds maart 2000 in een stroomversnelling geraakt.

Direkte aanleiding daarvoor was een rapport van de Arbeidinspectie over de arbeidsomstandigheden in de branche. Met name de veiligheid in papier-, golfkarton en kartoflex-branches lijkt dusdanig te wensen over te laten dat ook de werkgevers inmiddels doordrongen raken van de noodzaak tot aktie. Een arboconvenant lijkt daartoe een goed middel.

Door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) was deze branche al eerder op het lijstje ‘hoogrisicobedrijfstakken’ geplaatst, met name vanwege de lawaaiproblematiek.

Inmiddels hebben de betrokken organisaties overeenstemming bereikt over doelstellingen en inhoud van het convenant, zodat op 1 november 2001 de ondertekening plaats kon vinden van de convenantstekst met het bijbehorende sectorplan van aanpak.

Prioritaire Onderwerpen

Door het Ministerie van Sociale Zaken is ‘lawaai’ als belangrijk arbeidsrisico in de branche genoemd. Na overleg is besloten ook een aantal andere onderwerpen in aanmerking te laten komen voor een arboconvenant: Van werkgeverszijde wordt, vanwege het rapport van de Arbeidsinspectie, extra aandacht gevraagd voor het onderwerp ‘machineveiligheid’.

Van vakbondszijde wordt nadrukkelijk ‘werkdruk’ (o.a. als mogelijke oorzaak van het toegenomen aantal ongevallen) en de klimaatproblematiek (warmte, vochtigheid, tocht) aangekaart.

Daarnaast wordt ook het optimaliseren van de arbozorg in de bedrijven en een betere reïntegratie van zieke en arbeidsongeschikte werknemers nagestreefd.

Tot slot is ook nog het onderwerp OPS (Organisch Psychosyndroom) toegevoegd, zij het dat dit onderwerp in nauwe samenhang met een in de grafimedia-sector af te sluiten convenant wordt geregeld.

De visie en aanpak van FNV Bondgenoten

Met de ‘Landelijke Kadergroep Papier’ wordt regelmatig de stand van zaken doorgesproken. De betrokken vakbondsbestuurders hebben daar het groene licht gekregen om door te gaan op het convenantenpad. Ook zijn de nodige maatregelen genomen om betrokken vakbondskaderleden goed aangesloten te houden op het hele gebeuren: vanuit de Landelijke Kadergroep is een ‘werkgroep arbo’ in het leven geroepen, bestaande uit vertegenwoordigers van betrokken bedrijven. Zij zullen met raad en daad proberen er toe bij te dragen dat een arboconvenant in de papier en golfkarton voldoende draagvlak krijgt, de juiste inhoud en richting. En bovenal: in de praktijk gerealiseerd zal worden. Om dat te bereiken is ook de rol van de Ondernemingsraad van groot belang!

Kanttekeningen bij een aantal onderwerpen:

Werkdruk en veiligheid

Er is volgens de kaderleden van FNV Bondgenoten sprake van een duidelijke relatie tussen toegenomen aantal ongevallen en toenemende werkdruk. Dat zal dan ook in het convenant betrokken moeten worden.

Over. het onderwerp ‘veiligheid’ werd o.a. opgemerkt dat je, als het onderwerp erg algemeen wordt geformuleerd, er te veel kanten mee uit kunt. Volgende aspecten zijn van belang:

  • onderzoek de oorzaken van ongevallen nauwkeurig; ongevallen zijn daarbij niet uitsluitend terug te voeren op ‘menselijke’ of ‘technische’ fouten. Ook de organisatie en planning van het werk, de bedrijfscultuur, speelt hierbij vaak een grote rol (werkdruk!). Daarbij valt ook te denken aan onderbezetting in de ploegen, onvoldoende gekwalificeerd personeel, een te groot aantal (onervaren) inleenkrachten, overtredingen van de arbeidstijdenwet e.d. ‘Veiligheid eerst’, is een houding die niet alleen van uitvoerende werknemers, maar ook (juist) van leidinggevenden en managers verwacht mag worden.
  • bijzondere aandacht wordt gevraagd voor de veiligheid tijdens ‘stops’ (machines, storingen, onderhoud, verbouwingen enz.); meestal krijgen we juist in dat soort ‘abnormale situatie’ te maken met risicopieken.
  • de veiligheid van machines kan in een aantal situaties beter, maar moet niet leiden tot onwerkbare situaties (en mag als probleem ook niet overschat worden)
  • aandacht voor goede selectie, opleiding en voorlichting aan werknemers (inlclusief ingeleenden) over o.a. de gevaren van het werk
  • zorg voor een goede planning van werkzaamheden, met name tijdens ‘stops’ (risico-analyse)
  • zorg voor betere en duidelijke regels t.a.v. het werk van buitenfirma’s
  • zorg dat voorzieningen (Persoonlijke Beschermings Middelen) voor iedereen beschikbaar zijn; zorg ervoor dat ze goed bruikbaar zijn, dat mensen weten waar ze voor bedoeld zijn, en dat ze ook daadwerkelijk gebruikt worden
  • besteed aandacht aan near-misses (bijna-ongevallen): de meeste echte ongevallen worden voorafgegaan door een aantal bijna-ongevallen. Als die goed gemeld worden, en er wordt gepaste aktie ondernomen, kunnen wellicht veel ongevallen voorkomen worden
  • hoewel een aantal elementen van de zogenaamde ‘DuPont-aanpak’ zeer zinvol zijn, kiest men nadrukkelijk niet voor een ‘DuPont-achtige benadering’ van veiligheid, omdat deze te zeer (eenzijdig) gericht is op het tot stand brengen van ‘veilig gedrag’ van individuele werknemers).

Lawaai, klimaat, stof

Algemeen werd erkend dat lawaai een groot probleem in de sector is, dat o.a. middels een arboconvenant moet worden aangepakt. Maar daarnaast werd uitdrukkelijk ook aandacht gevraagd voor het klimaat in de bedrijven (hoge temperaturen, vochtigheid, tocht) en stofproblemen.

Reïntegratie

Aandacht voor reïntegratie van zieke werknemers is een goed onderwerp voor een arboconvenant. Daarbij wordt o.a. aandacht gevraagd voor het herplaatsen van mensen in andere funkties, en op therapiebasis.

Wel werd nadrukkelijk gesteld, dat deze aktiviteiten als eerste doel het bevorderen van gezondheid en welzijn van de medewerkers hebben, en dus niet primair gericht moeten zijn op het terugdringen van kosten, het kost-wat-kost op het bedrijf houden van mensen enz.

Meningen Kommentaar op onze aanpak in de papier- en kartonbranche is altijd welkom. Opvallende en belangrijke kommentaren worden – mits met toestemming – op deze bladzijden geplaatst. Stuur je reaktie aan ‘webmaster’ Jan Verhagen.