Workers memorial day

0

Jaarlijks sterven er in Nederland meer dan 2,5  duizend werknemers als gevolg van gevaarlijk werk of slechte arbeidsomstandigheden. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van de  FNV door het Hugo Sinzheimer Instituut van de Universiteit van Amsterdam.
Aanleiding voor het onderzoek is Workers Memorial Day: op 28 april herdenkt de internationale vakbeweging dat wereldwijd zo’n 2 miljoen werknemers per jaar door hun werk overlijden.      

‘Dit zijn wel aantallen waar je stil van wordt. Zeker als je bedenkt dat het aantal verkeersslachtoffers in ons land iets meer dan duizend bedraagt. Nog niet de helft van de meest conservatieve schatting uit ons onderzoek.

Let wel, we hebben het hier niet over het BNP of de AEX-index, maar over mensenlevens’

, aldus FNV-federatiebestuurder Ton Heerts.

Nooit eerder is in Nederland breed onderzoek gedaan naar zogeheten ‘werkgerelateerde sterfte’. Daarom is gebruik gemaakt van betrouwbare onderzoeken in de VS en Finland  die zijn omgerekend naar de Nederlandse situatie. Uit het onderzoek blijkt dat het aantal bedrijfsongevallen waardoor werknemers onmiddellijk komen te overlijden maar een fractie (110) is van het totaal aantal slachtoffers (2635). Dat blijkt uit  onderstaande tabel:

Overzicht van werkgerelateerde sterfte 

 

Conservatieve schatting

Ruimere schatting 

Ongevalslachtoffers 

Kanker

Hart- en vaatziekten 

Long/ luchtwegaandoeningen

Aandoeningen  zenuwstelsel

Infectieziekten

Suïcide 

Geweld   

Totaal

2635

5345

Voornaamste oorzaken zijn schadelijke stoffen en dampen die vooral kanker en aandoeningen aan de long- en luchtwegen en het zenuwstelsel veroorzaken. Stress door de al maar toenemende werkdruk is debet aan hart- en vaatziekten.

De onderzoekers hebben ook gekeken naar het mogelijk aantal zelfdodingen als gevolg door werk. Deze zijn vooral te wijten aan pesten. Maar zo constateren ze: ‘Hoewel het probleem van werkgerelateerde suïcide dus zonder meer serieus is, zijn op dit moment nog onvoldoende gegevens beschikbaar om een verantwoorde schatting te geven.
Onderzoek onder bijvoorbeeld personen die een niet-geslaagde poging tot zelfdoding hebben ondernomen zou meer inzicht kunnen opleveren over de relatie met het werk. Toch lijkt het aannemelijk dat een zeer conservatieve schatting toch zeker boven de 100 zal moeten liggen.’    

De uitkomsten van het onderzoek sterken de FNV in de overtuiging dat staatssecretaris Van Hoof niet heen kan om het alternatief voor zijn arbowetplannen, waar de SER aan werkt. Dat wordt waarschijnlijk 17 juni in de SER vastgesteld.

Ton Heerts: ‘We hebben stevig met werkgevers onderhandeld. Samen adviseren we de staatssecretaris  in de Arbo-wet geen onderscheid te maken tussen hoge en lage arbeidsrisico’s. Ons onderzoek toont nu aan dat niet alleen arbeidsongevallen fataal kunnen zijn, maar ook andere risico’s. Neem bijvoorbeeld de sterk toenemende stress door werkdruk. Dat zien we vaak over het hoofd.’

Nederlands grootste vakcentrale pleit ook voor hogere boetes en tegen extra drempels voor het benaderen van de Arbeidsinspectie door werknemers.
Maar ook  een systeem van ‘naming and shaming’, het aan de schandpaal nagelen van werkgevers die een loopje nemen met de arbeidsomstandigheden.

Heerts: ‘Ook pleiten we voor een branchebenadering met praktische afspraken die voldoen aan publieke doelvoorschriften in de wet. Daar ligt  een belangrijke taak voor bonden en werkgevers in de sectoren.’

Klik hier voor de integrale tekst van het onderzoek ‘Werkgerelateerde sterfte in Nederland’ (pdf-dokument, 270 kB)