Wat zijn de risico’s van het bestrijdingsmiddel Roundup?

3 juni 2005

Wat is Roundup?

Roundup is de meest gebruikte onkruidbestrijder in de hovenierssector. Er zijn meerdere varianten (Roundup, Roundup Ready to Use, Roundup Evolution, etc.), maar ze zijn allemaal op basis van de werkzame stof glyfosaat.

Glyfosaat is een efficiënt middel omdat het niet allen de bovengrondse delen maar ook de wortels van het onkruid aantast.

Roundup is toegelaten als bestrijdingsmiddel. Dat wil zeggen dat het middel is onderzocht op gezondheids- en milieugevaren en dat de conclusie luidt dat het gebruikt kan worden zonder dat schade wordt toegebracht aan mens of milieu. Lees hierover het stukje “Hoe gevaarlijk is het bestrijdingsmiddel?”, dat ook op deze site te vinden is.

Risico’s

De belangrijkste risico’s van glyfosaat zijn:

• het is irriterend voor de ogen (het is namelijk zuur); daarom staat op het etiket het Andreaskruis, en de R-zin 36
  

  R R 36 - irriterend voor de ogen

• het is milieugevaarlijk; daarom staat op het etiket het symbool met de dode vis en boom, en de R-zin 51/53
  

  RR 51/53 - Vergiftig voor in het water levende organismen; kan in het aquatisch milieu op lange termijn schadelijke. effecten veroorzaken

De grootste risico’s voor de gezondheid treden op als het middel handmatig neerwaarts wordt verspoten en als het middel wordt aangemaakt. Bij machinale toepassingen en bij het neerwaarts strijken zijn de risico’s minder groot, omdat je er dan minder van binnenkrijgt. In de toelichting bij de toelating wordt bij handmatig verspuiten dan ook aangeraden om beschermende maatregelen te nemen, dat wil zeggen huid- en adembescherming.

Over de risico’s van het verzorgen van planten die met Roundup zijn behandeld wordt in de toelichting helaas niets gemeld. Dat komt omdat de verantwoordelijke ministers ervan uitgaan dat dat verder wordt geregeld door werkgevers (via een Risicoinventarisatie en –evaluatie, ook wel genoemd RI&E), en dus niet bij de toelatingsprocedure thuishoort.

Lange-termijn effecten op de gezondheid van mensen zijn in de onderzoeken niet gevonden. Er is onder meer gekeken of het middel kankerverwekkend is, of het schadelijk is voor de voortplanting, en of het het zenuwstelsel kan aantasten. Dat blijkt dus niet zo te zijn.

Wat kun je doen om de risico’s te beperken?

In de toelating staat dus, zoals boven gemeld, dat je bij het spuiten beschermende maatregelen moet nemen, namelijk huid- en adembescherming. In de hovenierssector levert dit soms problemen op, omdat volgens de werkgevers daarmee “onnodig ongerustheid ontstaat bij de klanten”. Soms wordt zelfs gedreigd met ontslag als werknemers beschermende maatregelen willen nemen. Als dat zo is, of als het u om andere redenen onmogelijk wordt gemaakt om u te beschermen, neem dan contact op met de bestuurder in uw regio.

Verder is van belang hier op te merken dat de risico’s van het verzorgen van behandeld gewas niet duidelijk zijn, en dat de verantwoordelijkheid bij de werkgevers wordt gelegd. De praktijk leert helaas dat ze die niet altijd nemen. Om risico’s te voorkomen wordt daarom aangeraden bij het verzorgen van behandeld gewas in ieder geval chemicaliënbestendige handschoenen te gebruiken (bijvoorbeeld van neopreen).

Milieu

De laatste tijd komen er steeds meer aanwijzingen dat glyfosaat zeer schadelijk is voor amfibieën (kikkers bijvoorbeeld) en reptielen (slangen, salamanders). Onder meer leidt het tot veranderingen in het geslacht van de dieren. Daarmee zou de grote afname is soorten amfibieën en reptielen in sommige streken kunnen worden verklaard. Of dit er op den duur toe zal leiden dat het middel niet meer zal worden toegelaten, zal nog moeten blijken.