 |
TIPS...
...voor
het aanpakken van werkdruk |
Laatste update:
5 april 2001
Werkdruk,
een stappenplan...
- Is werkdruk het
werkelijke probleem? Werkdruk is vooral: te weinig tijd om het overeengekomen
werk op tijd en goed af te krijgen. Maar ook andere faktoren kunnen
leiden tot werkstress. Bijvoorbeeld slechte kwaliteit van leidinggeven,
slechte onderlinge verhoudingen. Denk dus eerst goed na waar je het
precies over wilt hebben.
Elders op deze site worden een aantal
definities en begrippen verder duidelijk gemaakt.
- Kijk of je de enige
bent die te maken heeft met werkdruk. Vaak is het een probleem van veel,
zoniet alle collega's om je heen. Bespreek het dan ook met elkaar, en
kijk in hoeverre je gezamenlijk het probleem aan de orde kunt stellen:
bij de bond, de ondernemingsraad of in het werkoverleg. Ook al leven
we in een ge-individualiseerde tijd: samen sta je sterker.
- Daarna komt het
erop aan werkdruk bespreekbaar te maken. Daarvoor moeten nogal eens
een aantal barrières genomen worden. Bezwaren bij de leiding
(maar soms ook collega's) kunnen variëren van 'van werken gaat
niemand dood' tot ' werkdruk is niet te meten' en vele andere. Elders
op deze site vind je informatie over:
- wat is werkdruk precies?
- kun je werkdruk meten?
- welke tegenargumenten zijn
er tegen de bezwaren van mijn baas?
- Of werkdruk een
echt probleem is voor jezelf of in de organisatie waar je werkt, kan
worden onderbouwd door werkdruk te meten. Want dat kan! De huidige sociaal-wetenschappelijke
methodes zijn betrouwbaar genoeg om een goed idee te geven of de werkdruk
in jouw bedrijf, op jouw afdeling hoog is of niet. Daarvoor bestaan
allerhande meetinstrumenten. Allemaal
met hun voor- en nadelen. Een aantal daarvan wordt op deze site gepresenteerd
en met elkaar vergeleken. Daarbij is het vaak van belang niet alleen
te kijken OF
er werkdruk is, maar ook wat de mogelijke OORZAKEN
daarvan zijn. Niet alle meetinstrumenten besteden daar evenveel aandacht
aan. Voor de door de FNV ontwikkelde Quick
Scan Werkdruk is het opsporen van mogelijke werkdrukoorzaken
de kern van de zaak: heb je de oorzaken duidelijk, dan komen ook al
vaak de oplossingen in zicht!
- Meten is weten.
Maar met meten alleen los je een probleem niet op. Sterker: als een
meting en een mooi rapport niet snel worden gevolgd door daadwerkelijke
akties en verbeteringen, dan nemen stress en onrust alleen maar verder
toe. Vandaar dat al in het begin duidelijke afspraken hierover moeten
worden gemaakt: wat gaan we doen als de metingen uitwijzen dat er inderdaad
een probleem is. Werk dat in goed overleg uit tot een stevig 'plan van
aanpak': Wat gaan we doen, Wie doet het, en Wanneer. Zie ook toe op
de uitvoering van het plan, door tussentijds de vinger aan de pols te
houden.
- Werkdruk vraagt
een doelgerichte aanpak. Veel goed bedoelde plannen en aktiviteiten
leiden tot niets (en kosten wel veel geld). Bespreek dus goed welke
akties zinvol zijn. Daarbij zijn wij van mening dat het 'verminderen
van de belasting' van de werknemer (= het verminderen van de werkdruk)
over het algemeen meer en vooral struktureler oplost dan het 'verhogen
van de belastbaarheid' (= stress trainingen en dergelijke). Wat niet
wegneemt dat je ook op dit vlak (time management!) wel het nodige kunt
bereiken.
Om te weten of maatregelen het beoogde resultaat opleverenun, zijn twee
dingen nodig:
* formuleer vooraf doelstellingen: wat willen we bereiken, hoeveel minder
mensen moeten over twee jaar klagen over werkdruk
* evalueer de resultaten van de maatregelen, en meet na enkele jaren
opnieuw de werkdruk, om te bekijken of die inderdaad in de gewenste
mate omlaag gegaan is
- Maak zo mogelijk
gebruik van al bestaande initiatieven en (soms zelfs wettelijk verplichte)
instrumenten om de aanpak van werkdruk van de grond te krijgen: de Risico
Inventarisatie en Evaluatie hoort aandacht aan het onderwerp te besteden.
Net als de vragenlijsten die in het kader van het Periodiek Arbeidsgezondheidskundig
Onderzoek (PAGO) worden rondgestuurd. In een aantal CAO's zijn afspraken
over werkdruk gemaakt. En tot slot is werkdruk een 'hot item' in veel
arboconvenanten. Zie daarover het complete
dossier arboconvenanten op deze site.
Zie
ook op deze site: 'bezint eer gij begint'
Tips
voor de werkdrukdiskussie met je leidinggevende
-
Een goede voorbereiding
is het halve werk. Denk dus vooraf na wat je precies aan de orde wilt
stellen en hoe. Bespreek het zo mogelijk met collega's. Kijk ook nog
eens goed naar je eigen argumenten. Welke tegenargumenten verwacht
je, en hoe ga je daarop reageren. Een goede voorbereiding zorgt ervoor
dat je tijdens het gesprek niet met de mond vol tanden komt te staan.
Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat je het gesprek als redelijk
mens kunt voeren, en niet met de staart tussen de benen afdruipt of
in een woede-aanval laat ontaarden.
Denk ook vooraf na wat je met het gesprek wilt bereiken: alleen een
luisterend oor, of duidelijke maatregelen om de situatie te verbeteren.
Zoja, welke maatregelen zijn dan nodig?
- Kun je het probleem
alleen af, of is het zinnig het ook aan de orde stellen bij vakbond
of ondernemingsraad. Of in het werkoverleg. Vaak is het aan te raden
er eerst in eigen kring of met je leidinggevende over te praten. En
misschien kom je dan wel samen tot de conclusie dat het tijd
is om de bond of de OR erbij te halen...
- Te hoge werkdruk
is een probleem. Voor jou, omdat je je werk niet af krijgt. Omdat je
teveel uren moet maken. Omdat je er gestresst en op den duur ziek van
wordt. Maar vaak ook voor het bedrijf. Want:
* te hoge werkdruk leidt tot kwalitatief minder werk, en klagende klanten
* te hoge werkdruk tast de motivatie en op den duur ook de produktiviteit
aan
* te hoge werkdruk leidt tot extra kosten in de vorm van 'herstelakties'
voor gemaakte fouten, hogere verzuim- en zelfs WAO-kosten voor het bedrijf
* te hoge werkdruk leidt ertoe dat het bedrijf 'van dag tot dag' leeft:
je hebt de tijd niet om na te denken over de lange termijn aktiviteiten
en plannen, over nieuwe produktmogelijkheden, of over mogelijkheden
om het werk anders en beter te doen. Waar dat toe leidt zie je soms
in ziekenhuizen of onderwijsinstellingen: iedereen is druk druk druk,
maar of met het altijd zo verstandig aanpakt, en of al die (vaak administratieve)
aktiviteiten nu allemaal nodig zijn...daar kun je soms vraagtekens bij
zetten
Laat dat in het gesprek met je leidinggevende goed naar voor komen:
te hoge werkdruk is slecht voor de werknemers, maar op den duur ook
voor het bedrijf zelf.
- Met een in alle
rust gevoerd gesprek, waarin argumenten voorop staan en je probeert
elkaars invalshoek te begrijpen kom je vaak het verst. Streef - daar
waar mogelijk(en dat is helaas niet altijd het geval) - naar een zogenaamde
'win-win' situatie
- Probeer in het
gesprek tot konkrete afspraken te komen. Dus geen vrijblijvend 'het
heeft de aandacht', maar: wat zullen we er (liefst samen) aan doen,
wie doet wat, wanneer?
|