maximaal 25 kilo: meldpunt liften

0

Vanaf 1 juli 2004 hoeven werknemers in de liftenbranche niet méér te tillen dan 25 kg. Dit zijn werkgevers, vakbonden en de overheid overeen gekomen. De regeling heeft de status van wet en kan worden gecontroleerd door de Arbeidsinspectie. Op de regeling is één uitzondering van toepassing, maar die uitzondering wordt opgeheven op 1 juli 2007.

Op deze pagina’s leest u waarom het belangrijk is om niet zwaar te tillen, wat precies de regeling inhoudt en wat u kunt doen als er zich een situatie voordoet dat u meer moet tillen.

Waarom dit probleem aanpakken?

1. Zwaar tillen in de liftenbranche komt veel voor Er wordt veel zwaar lichamelijk werk verricht in de liftenbranche. Veel onderdelen van de liften zijn zwaar. Denk aan de leiders, de tegengewichtblokken, de staalkabels, de machine, de schachtdeuren. Daarnaast vindt veel werk plaats in een gedraaide of gebukte houding.

Het zwaar tillen wordt als normaal of onvermijdelijk gezien. Dat is het niet. En het is zeker niet stoer!

2. Zwaar tillen is ongezond Als u met de handen een zwaar voorwerp optilt, wordt de kracht door de spieren aan de achterkant van het lichaam geleverd. Deze spierkracht houdt het lichaam in evenwicht. Het draaipunt om voorover te kunnen buigen zit aan de onderkant van de rug. Het optillen van een gewicht aan de voorkant zorgt dus voor een druk in de wervelkolom. Mensen die hun leven lang zwaar tillen krijgen onherroepelijk een keer last van hun rug. Dat is pijnlijk. Het gaat ook niet meer over. Maar helaas is dit niet alles. Als het ernstig is, kunt u uw werk niet meer doen. U raakt afhankelijk van een uitkering. Van alle mensen die vorig jaar een beroep deden op de WAO heeft een derde de diagnose ‘klachten aan het bewegingsapparaat’ (lees: rugklachten). Denk bovendien niet dat als je eenmaal rugklachten hebt, het makkelijk is om ander werk te vinden.

Ook bijvoorbeeld een vrachtwagenchauffeur (die minder tilt) heeft een goede rug nodig.

3. Tillen is niet nodig De vakbonden hebben het werk in de liftenbranche onder de loep genomen. Samen met de werkgevers en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Onze gezamelijke conclusie is dat zwaar tillen eigenlijk niet nodig is in deze branche. Er zijn zeer veel hulpmiddelen beschikbaar die het tillen overnemen. Bijvoorbeeld het lossen van liftonderdelen uit de vrachtwagen kan met een vrachtwagenkraan gebeuren. Met behulp van heftrucks kan het transport naar de schacht gebeuren. Er zijn vaak hele inventieve hulpmiddelen als de manitou die in een kleine ruimte kunnen draaien. Liftbedrijven kunnen het transport uitbesteden aan gespecialiseerde transportbedrijven. Ook kunnen de materialen lichter worden, bijvoorbeeld door ‘broodjes’ te gebruiken van niet meer dan 25 kg. Technisch gezien zijn er allerlei oplossingen beschikbaar. De praktijk is vaak anders. Werk-nemers worden met tal van problemen geconfronteerd. Geen goed laadplatform bij de nieuwbouw en in plaats daarvan rul zand, plassen water of obstakels. Steigers versperren de toegang tot het gebouw of de afstand van de grond naar de vloer van het gebouw is te groot. Maar eigenlijk zijn al deze problemen te voorkomen door een goede planning en afstemming in het bouwproces.

Het probleem is dat de liftbouwer pas in een van de laatste fases op het bouwterrein komt. Om de relatie met de hoofdaannemer niet onder druk te zetten wordt dan toch maar met de hand getild.

4. Zwaar tillen is niet stoer

Wettelijke regels zijn belangrijk om werknemers te beschermen. Maar werknemers moeten soms ook het eigen gedrag ter discussie durven stellen. Er zijn werknemers die over meer spierkracht beschikken dan anderen. En een wedstrijdje zwaar tillen is een keertje natuurlijk wel eens leuk. Op de kermis of in de fitnessruimte. Maar niet bij het bouwen van liften. Daar til je namelijk niet zo eens af en toe, maar is het je werk. Dag in dag uit.

Probeer collega’s, die denken dat ze superman zijn, te corrigeren.

Vanaf 1 juli 2004: niet meer tillen dan 25 kg Vanaf 1 juli mogen werknemers in de liftenbranche niet meer tillen dan 25 kg per persoon. Twee mensen mogen dus samen maximaal 50 kg tillen. Dat is vastgelegd in een zogenaamde ‘beleidsregel’. Een beleidsregel wordt gepubliceerd in de Staatscourant en maakt onderdeel uit van de Arbowet. De bepaling is overigens vergelijkbaar met die voor andere werknemers op bouwplaatsen. Op bouwplaatsen geldt al vanaf 2002 een beleidsregel die het maximum gewicht van 25 kg bepaalt.

De beleidsregel geldt voor nieuwbouw en voor bestaande bouw in de liftenbranche. De be-paling geldt voor álle werkzaamheden: van het laden van liftonderdelen in de vrachtwagen, het lossen van de liftonderdelen, het transport op de bouwplaats naar de schacht en het monteren van de liftonderdelen.

Eén uitzondering op de regel, voor transport in de nieuwbouw Na veel druk van de werkgevers in de branche heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid één uitzondering gemaakt. De uitzondering geldt alleen voor de nieuw-bouw. Als er obstakels zijn in het transport van liftonderdelen van de losplaats naar de lift-schacht mag er in uitzonderingsgevallen meer dan 25 kg worden getild. Hiermee wordt be-doeld een steigerconstructie of een hoogteverschil van de grond naar de vloer in het gebouw. Uitdrukkelijk niet bedoeld worden andere obstakels als pallets met stenen of andere bouw-materialen, drassige of slecht begaanbare bouwterreinen. Hiervoor moet de werkgever of de hoofdaannemer maar maatregelen treffen.

De bonden vonden de uitzonderingsbepaling niet nodig en daarom ongewenst, maar zijn uiteindelijk toch akkoord gegaan na de toezegging dat de uitzondering uiterlijk 1 juli 2007 wordt opgeheven.

Vijf ‘absolutes’ Een belangrijke voorwaarde om niet zwaar te tillen ligt in de planning en de afstemming op de bouwplaats. Afgesproken is dat liftbedrijven de leveringsvoorwaarden aanpassen. De leveringsvoorwaarden dienen eisen te stellen aan de inrichting van de bouwplaats, zodat het transport van onderdelen veilig kan plaatsvinden. Onderdeel van de leveringsvoorwaarden zijn de vijf ‘absolutes’ opgesteld door de werkgeversorganisaties. De vierde absolute stelt letterlijk: ‘De toegang, aan- en afvoerwegen naar en van de schacht zijn vlak, stabiel, vrij van obstakels en zo kort mogelijk.’

Sociale partners in de branche zijn inmiddels in overleg met de bouw om deze organisatori-sche aspecten af te stemmen en erkenning voor de absolutes te verwerven.

Principe van de “Vijf Absolutes”:

“Voor aanvang van werkzaamheden in de nieuwbouw dienen een aantal randvoorwaarden te zijn ingevuld met als doel de veiligheid van de overige onderaannemers op de bouw in het algemeen en de liftmonteurs in het bijzonder te garanderen. Hieronder zijn vijf voorwaarden gegeven die een minimum eis stellen aan de bouw.

De liftenbedrijven zullen pas beginnen met de werkzaamheden nadat aan deze voorwaarden is voldaan.

  1. De toegang tot de schacht is afgeschermd met een hekwerk dat in overeenstemming is met de specificaties vastgelegd in bijlage A.
  2. De werkvloeren, voorzover die nodig zijn, zijn in overeenstemming met de specificaties vastgelegd in bijlage B.
  3. Er is een hijsgelegenheid aangebracht in de schachtkop en in de machinekamer boven de plaats waar de machines komen te staan waarop de belastbaarheid zichtbaar is aangegeven. De belastbaarheid dient in overleg te worden bepaald.
  4. De toegang, aan- en afvoerwegen naar en van de schacht zijn vlak, stabiel, brij van obstakels en zo kort mogelijk. In overleg wordt bepaald welke assistentie wordt verleend bij het verplaatsen van zware lasten.
  5. De toegang, aan en afvoerwegen naar en van de schacht en het werkgebied van de liftmonteur is goed verlicht. 50 lux op vloer oppervlakte is een minimale eis.

Voor de liftenbedrijven zelf geldt dat deze voorwaarden voor de verkoper al worden aangegeven.

De chefmonteur (operationeel leidinggevende) zal voor start aan de werkzaamheden een controle uitvoeren en pas indien aan alle voorwaarden is voldaan kunnen de werkzaamheden starten.

De monteurs ter plekke zijn belast met de dagelijkse controle en zorgen dat de minimale voorwaarden ook gedurende de werkzaamheden in stand blijven (schachtafscherming niet weggenomen, verlichting werkend etc.)”

Datum: 2 december 2003

Ondertekend door:
Arbocommissie Nederlandse Nederlandse Vereniging voor Lifttechnische bedrijven (NLB)
Vereniging Lift- en Roltraptechniek (VLR)

Kan ik weigeren om meer dan 25 kg te tillen? Als u te maken krijgt met een werksituatie waarin u meer dan 25 kg moet tillen is het ver-standig om te kijken of deze situatie onder de uitzonderingsbepaling van de beleidsregel valt.

We behandelen de twee situaties.

  1. de uitzonderingsbepaling is van kracht Dat is dus slechts in een zeer beperkt aantal situaties het geval:

    · alléén in de nieuwbouw · alléén in het transport van losplaats naar liftschacht · alléén als u dan te maken heeft met steigers of een groot hoogteverschil van de grond naar de vloer van het gebouw . tot uiterlijk 1 juli 2007

    In deze situaties kan in beginsel van u worden verwacht om meer dan 25 kg per persoon te tillen. Het moet dan wel om een redelijke opdracht gaan. Als het gaat om een opdracht met een acuut gevaar voor de veiligheid, of om een veel te zwaar gewicht (bv een besturingskast van meer dan 100 kg), of een situatie waarin met iets meer tijd een tilhulpmiddel kan worden ingezet, dan kunt u weigeren met een beroep op de ‘redelijkerwijsbepaling’ van de Arbowet.

    Als u meer tilt dan 25 kg per persoon moet u in elk geval deze situatie melden bij het speciale meldpunt

  2. de uitzonderingsbepaling is niet van kracht
    In verreweg de meeste gevallen is de uitzonderingsbepaling niet van kracht. In deze gevallen heeft u het recht om te weigeren deze opdracht uit te voeren.

Is het verstandig om een opdracht tot te zwaar tillen te weigeren? Is het verstandig om deze opdracht niet uit te voeren? Het antwoord op deze vraag is vol-mondig ja! Op korte termijn zet u misschien de verstandhouding met uw werkgever iets onder druk, of de verstandhouding van uw bedrijf met de hoofdaannemer. Maar op lange termijn voorkomt u dat het probleem nooit aan de orde komt en voortdurend op de lange baan wordt geschoven. Uiteindelijk bent u dan zelf het kind van de rekening. Op termijn gaat zwaar tillen ten koste van úw gezondheid en die van uw collega’s. Uiteindelijk zal ook uw werkgever hier niet blij mee zijn.

Niet voor niets hebben de werkgevers in de branche ingestemd met de maatregelen. Het weigeren van dit soort werksituaties past dus in het beleid dat ook werkgevers onderschrij-ven.

Knelpunten melden Elk bedrijf in de branche heeft een procedure om alle situaties waarin meer dan 25 kg wordt getild te registreren. Dit zijn dus situaties die onder de uitzonderingsbepaling vallen, maar ook andere situaties wanneer er ‘toch maar’ zwaar wordt getild. Ook situaties waarin een werknemer weigert om meer dan 25 kg te tillen moeten worden geregistreerd. Ook de gezamenlijke vakbonden hebben een eigen meldpunt voor de branche ingericht.

Meldformulieren kunt u downloaden en via de post insturen.

Het meldpunt is een gezamenlijk initiatief van FNV Bondgenoten, CNV Bedrijvenbond en De Unie.

U hoeft geen lid te zijn van één van de vakbonden om een situatie te melden.

Meldingen worden vertrouwelijk behandeld, zonder toestemming wordt de naam van de melder nergens weergegeven. Gebruik bij het melden bij voorkeur het meldingsformulier dat bij deze folder hoort. Na een melding ontvangt u een bevestiging.

Eén keer in het half jaar komen werkgevers en vakbonden in de branche bij elkaar om over de gesignaleerde knelpunten te spreken. Het postadres:

FNV Bondgenoten meldpunt liftenbranche t.a.v. Ria Timmer Antwoordnummer 383

3500 VC Utrecht

Advies? Naast het melden van situaties dat meer is getild is het ook mogelijk om praktische problemen naar voren te brengen en advies te krijgen.

Daarvoor kunt u contact opnemen met de Arbotelefoon van FNV Bondgenoten. Bij de Arbotelefoon en het meldpunt kan men u ook in contact brengen met een OR-lid of kaderlid uit uw eigen bedrijf.

Arbotelefoon FNV Bondgenoten: 030-2738738
(ma – do 9.00 – 13.00 uur)

Ik word lid van de vakbond Mede dank zij de inzet van de vakbonden hebben we nu in de liftenbranche een beleidsregel die een stap voorwaarts betekent bij het verminderen van lichamelijke klachten. Een gezon-de rug is onbetaalbaar.

Bent u nog geen vakbondslid? Word snel lid zodat wij verder kunnen gaan met dit werk! U kunt ons op de volgende wijze bereiken:

FNV Bondgenoten 0900-9690*; of klik hier

CNV Bedrijvenbond: klik hier

De Unie 0345 – 851210; email: [email protected]

* (10 eurocent p.m.)+ eventuele kosten mobiele telefoon