Over arbowet en tilnorm

Laatste update 17 oktober 2007
Wat zegt de arbowet over tillen?
NIOSH-methode: wettelijke norm of niet?
Zelf berekenen maximaal tilgewicht: de uitgebreide versie, release 2007
Zelf berekenen maximaal tilgewicht: de 'light'- versie, release 2007
Toelichting op de NIOSH-berekening
Meer informatie over de NIOSH-berekening
De Arbeidsinspectie en zwaar tillen: interne handhavingsinstructie (pdf-dokument)

Wat zegt de Arbowet over tillen?

Tillen is een vorm van fysieke (lichamelijke) belasting. In het arbobesluit staat daarover het volgende:
"De arbeid wordt zodanig georganiseerd, de arbeidsplaats wordt zodanig ingericht, een zodanige productie- en werkmethode wordt toegepast of zodanige hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen, worden gebruikt, dat de fysieke belasting geen gevaren met zich kan brengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer. "(Arbobesluit artikel 5.2)

Niosh-methode: wettelijke norm of niet?

Op grond van wetenschappelijke onderzoeken komt het Amerikaanse Instituut voor Veiligheid en Gezondheid (National Institute of Occupational Safety and Health= NIOSH)) tot de conclusie dat in de meest optimale situatie maximaal 23 kg mag worden getild. Dit om gezondheidsschade te voorkomen.
Dit maximum gewicht geldt dus als gewerkt wordt onder optimale omstandigheden.Bij minder goede tilomstandigheden (hoogteverschillen, draaien tijdens het tillen enz.) zal het maximaal tilgewicht verder dalen.

Wat houdt de NIOSH-methode in?

De NIOSH-methode is een rekenmethode waarmee kan worden berekend hoeveel kilogram in een bepaalde situatie mag worden getild zonder gezondheidsrisico te lopen.
Dit wordt ook wel het aanbevolen gewicht genoemd.
Wanneer het aanbevolen gewicht lager ligt dan het gewicht dat daadwerkelijk wordt getild bestaat er een risico op gezondheidsschade.
Dit wordt berekend met de tilindex. De tilindex is daarom een zogenaamde risico-indicator.

De tilindex wordt berekend door het gewicht dat daadwerkelijk wordt getild te delen door het aanbevolen gewicht. De tilindex mag daarom niet boven de 1 uitkomen. Komt de tilindex wel boven de 1 uit dan neemt het risico op klachten aan het bewegingsapparaat (botten, spieren, gewrichten) toe.

Kanttekening daarbij is dat de methode géén absolute garantie geeft dat werknemers géén gezondheidsklachten ontwikkelen: er is becijferd dat het aanhouden van de NIOSH normen voldoende is voor 90% van de mannen en 70% van de vrouwen. Voor 10 respectievelijk 30% blijft de kans op klachten aan het bewegingsapparaat tengevolge van de zwaar tillen dus nog steeds aanwezig.

Werkgeversorganisaties in Nederland verzetten zich helaas nog steeds tegen deze norm.
Er is mede daarom nog steeds geen wettelijke Nederlandse til-norm van kracht.
Maar de Arbeidsinspectie hanteert de NIOSH-methode wel bij haar inspecties. Er zijn dan drie mogelijkheden:

1 Tilindex 1 of lager
Ligt de til-index van de NIOSH methode op 1 of minder, dan is er niets aan de hand.
2 Tilindex tussen 1 en 2
Wordt de norm tot een factor twee overschreden (tilindex tussen 1 en 2), dan wordt door de Arbeidsinspectie van de werkgever verwacht dat hij binnen afzienbare tijd maatregelen treft.
3 Tilindex hoger dan 2
Bij een overschrijding van meer dan twee (tilindex hoger dan twee) wordt door de Arbeidsinspectie onmiddellijke aktie geëist.

De rechter heeft inmiddels ook in hoger beroep uitgesproken dat de NIOSH-methode momenteel dé gezondheidskundige norm voor gezond en veilig tillen is. Daarmee geldt deze norm voor de wet als 'stand der techniek' en is het ingrijpen van de Arbeidsinspectie ook juridisch goedgekeurd.
Ook FNV Bondgenoten is van mening dat NIOSH-methode voor tillen de standaard moet zijn, een standaard die bij voorkeur als wettelijke tilnorm moet worden vastgelegd.

 

 

TERUG NAAR TOP PAGINA