Inhoudsopgave van deze FNV Arbokaart

> Normen, regels, grenswaarden

> Oplossingen

Hitte op de werkplek kan voor werknemers een probleem opleveren. Meestal betreft dit de fabriek, de winkel of het kantoor.
Maar ook in auto, trein, bus, truck, als die voor het werk gebruikt worden kan hitte tot gezondheidsproblemen leiden.
En niet te vergeten: werknemers in de glastuinbouw (kassen zijn vaak heet én vochtig)

Buitenwerk levert overigens nog extra risico's op, zoals UV-straling

De combinatie van hitte en vocht stelt hoge eisen aan hart en bloedvaten. Gevolgen van te grote hitte kunnen zijn:

• Huidaandoeningen zoals jeuk en blaasjesuitslag.
• Hittekramp (kramp in de spieren)
• Hoofdpijn en concentratieverlies
• Hitte-uitputting door uitdroging.
• Hittesyncope ontstaat wanneer er onvoldoende doorbloeding is naar de hersenen; flauwvallen is het gevolg.
• Een hitteberoerte is het meest ernstige effect. Dit gebeurt als de inwendige temperatuur van het lichaam boven de 41 graden komt.
• Daarnaast neemt door teruglopend concentratievermogen de kans op ongelukken toe. Voor bepaalde beroepen houdt dit grote risico’s in.
• Risicogroepen: extra last van de warmte kunnen hebben: zwangeren, mensen met longaandoeningen (CARA), mensen met hartaandoeningen en personen die medicijnen tegen o.m. hoge bloeddruk gebruiken.

In de gemiddelde Nederlandse situatie bestaat bij temperaturen van 40 graden of hoger, een onaanvaardbaar risico voor ernstige gezondheidsklachten.
Maar dit kan ook al eerder het geval zijn. Gebruik daarom één van de twee calculatoren om het risico in úw situatie te berekenen!

In de buitenlucht geldende extra risico’s, zoals schade door UV-straling, zijn op deze pagina buiten beschouwing gelaten.

Van de Nederlandse werknemers moet 39% (ruim 2,5 miljoen) wel eens werken in extreme hitte. Dat geldt vooral voor:

• werknemers in de buitenlucht
• werknemers in bedrijven waar productieprocessen hitte genereren (hoogovens, papierfabrieken, kassen...)
• werknemers in gebouwen met een slechte klimaatregeling
• werknemers in transportmiddelen zonder deugdelijke airco

Extra risico lopen werknemers die om andere redenen al kwetsbaar zijn:

• suikerpatiënten
• hartpatiënten
• zwangeren..

Het Arbobesluit - deel van de arbowet - eist dat de temperatuur niet schadelijk mag zijn voor de gezondheid van werknemers.
"Goed werkgeverschap" vereist dat ook bij temperaturen die niet direct schadelijk voor de gezondheid zijn, de nodige maatregelen worden getroffen.

Gezondheidsschade door werken in de hitte, heeft alles te maken met een lichaamskerntemperatuur die te hoog oploopt.

Grofweg geldt: lichaamskerntemperatuur hoger dan 38 graden betekent: kans op gezondheidsklachten. Dit komt overeen met een oraal gemeten temperatuur van 37.5

Van werknemers of werkgevers verwachten dat  ze in hitteperiodes standaard een met een koortsthermometer op de werkplek rondlopen is niet erg werkbaar.

Gelukkig zijn er handige en eenvoudige rekenhulpen om aan de hand van buitentemperatuur en luchtvochtigheid de mate van risico redelijk nauwkeurig te bepalen, de zogenaamde Hittestress Calculatoren (Heat Stress Calculator).

Hiervoor hebt u wel nodig een thermometer en een vochtigheidsmeter (beide zijn voor een habbekrats bij de detailhandel verkrijgbaar, vaak samen in één kastje).

Wij hebben twee calculatoren op deze site verwerkt: de Humidex Calculator en de WBGT-calculator.

Het invoeren van gegevens in de Heat Stress Calculator levert een index-getal op (“Humidex”, dan wel "WBGT"), dat aangeeft hoe groot het risico is.

Let op: de Heat Stress Calculator is een indicatief instrument: het geeft een grove indicatie van de risico's die u loopt.

De Humidex Heat Stress Calculator

De Humidex Heat Stress Calculator heeft een aantal beperkingen:

• hij gaat uit van 'gemiddeld zwaar werk'; bij kantoorwerk kunnen de Humidex normen ruimer worden geïnterpreteerd.
• hij gaat uit van lichte zomerkleding; zware of warme kleding kunnen het probleem verergeren; naar veluidt is puur katoenen kleding het beste in periodes van hitte
• hij gaat uit van niet geacclimatiseerde personen: wie eenmaal gewend is aan de hitte, kan méér aan

De WBGT Heat Stress Calculator

De WBGT-calculator maakt in dit opzicht meer maatwerk mogelijk, maar werkt vooralsnog alleen in Internet Explorer.

Bij gelijke gegevens leveren beide calculatoren nagenoeg dezelfde normen en adviezen op.

Wat te doen bij een alarmerende WBGT of Humidex-waarde?

• overleg met collega's en leidinggevenden over te treffen maatregelen
• raadpleeg de vakbond, b.v. via de arbotelefoon van FNV Bondgenoten
• bij twijfel: een spoedmeting door deskundigen
• bij extreme Humidex-waarden (boven de 40) kan zonodig ook de Arbeidsinspectie worden ingeschakeld

Disclaimer: FNV Bondgenoten test momenteel - samen met u - de Heat Stress Calculator en de bijbehorende Humidex-index. Resultaten dienen met enig voorbehoud bekeken te worden. Aanpassingen kunnen nog volgen.

Meldlijn
zomerhitte