Arbodiensten: Veelgestelde vragen over de
maatwerkregeling

Laatste update: 13 april 2005

Voor bedrijven is het vanaf 1 juli 2005 onder voorwaarden mogelijk om bij het uitvoeren van arbotaken te kiezen voor maatwerk. 1 Wat is dat 'de maatwerkregeling'? 2 Welke eisen stelt de arbowet aan de 'maatwerkdeskundigen'? 3 Kan ons bedrijf zo maar kiezen voor de maatwerkregeling? 4 Wat is het alternatief als ons bedrijf niet kan of wil kiezen voor de maatwerkregeling? 5 Wat vindt FNV Bondgenoten van de maatwerkregeling? 6 Wat moet je doen met het lopende contract van de arbodienst en je kiest voor de maatwerkregeling? 7 Voor hoelang geldt de maatwerkregeling? 8 Hoe kan je zorgen dat de maatwerkregeling daadwerkelijk zorgt voor een goed werkend arbobeleid? 9 Kunnen er eisen gesteld worden aan opleiding en ervaring van de preventiemedewerker? 1. Wat is dat 'de maatwerkregeling'? Bij de maatwerkregeling kiest een bedrijf er voor om de verschillende arbotaken door afzonderlijke deskundigen te laten uitvoeren in plaats van één arbodienst. Het gaat daarbij om de volgende arbotaken: het toetsen van de risico-inventarisatie en -evaluatie, en daarover adviseren (artikel 5 arbowet) de bijstand bij de begeleiding van werknemers die door ziekte niet in staat zijn hun arbeid te verrichten het uitvoeren van het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (artikel 18 arbowet) de aanstellingskeuring, indien de werkgever deze laat verrichten het houden van een arbeidsomstandighedenspreekuur. 2. Welke eisen stelt de arbowet aan de '' maatwerkdeskundigen'? De gecertificeerde deskundige waarover de arbowet in het kader van 'maatwerk' spreekt is niet per se dezelfde als de preventiemedewerker van het bedrijf, al kan dit wel het geval zijn, als deze deskundige intern is. De arbowet stelt de volgende - algemene - eisen, geformuleerd in artikel 13 en 14: de bijstand bij de taken wordt doeltreffend uitgevoerd het toetsen van en adviseren over de Risico Inventarisatie en Evaluatie wordt binnen het bedrijf of de inrichting georganiseerd voorzover de mogelijkheden onvoldoende zijn om de bijstand bij de toets van de RIE taak binnen het bedrijf of de inrichting te organiseren, wordt de bijstand verleend door één of meer andere (externe) gecertificeerde deskundigen de personen die de bijstand verrichten zijn zodanig in aantal, gedurende zoveel tijd beschikbaar en zodanig georganiseerd, dat zij de bijstand bij de taken, bedoeld in het eerste lid, naar behoren kunnen verlenen Een afschrift van een advies over de Risico Inventarisatie wordt door de degene die dit advies heeft opgesteld gezonden aan de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging. Bij het ontbreken van een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging wordt een afschrift van dit advies zo spoedig mogelijk door de werkgever gezonden aan de belanghebbende werknemers. De wijze waarop de bijstandverlening plaatsvindt op het gebied van verzuimbegeleiding wordt schriftelijk vastgelegd. De deskundige werknemers en andere deskundige personen, bedoeld in artikel 13, en de personen, bedoeld in het eerste lid, werken bij het verlenen van bijstand aan een werkgever samen De werkgever stelt de werknemers in de gelegenheid de bijstand zelfstandig en onafhankelijk te verlenen. De werknemers worden uit hoofde van een juiste taakuitoefening niet benadeeld in hun positie in het bedrijf (geldt ook voor de preventiemedewerker!) De deskundige personen verlenen hun bijstand met behoud van hun zelfstandigheid en van hun onafhankelijkheid ten opzichte van de werkgever (geldt ook voor de preventiemedewerker!) 3. Kan ons bedrijf zo maar kiezen voor de maatwerkregeling? Geen enkel bedrijf kan zo maar kiezen voor de maatwerkregeling. Het bedrijf moet het over de maatwerkvorm van arbodienstverlening eens zijn met de werknemers. Dat kan via een CAO afspraak of via overeenstemming met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Zonder CAO-afspraak of overeenstemming met OR/PVT is de maatwerkregeling niet mogelijk. Als afspraken met de OR/ PVT strijdig zijn met de CAO, gaat de CAO overigens voor. 4. Wat is het alternatief als ons bedrijf niet kan of wil kiezen voor de maatwerkregeling? Het alternatief voor de maatwerkregeling is de vangnetregeling, die identiek is aan de huidige wetgeving, ofwel voor de deskundige ondersteuning van de arbo en verzuimtaken heeft het bedrijf een contract met een gecertificeerde arbodienst. 5. Wat vindt FNV Bondgenoten van de maatwerkregeling? FNV Bondgenoten is voor de maatwerkregeling als daarmee de kwaliteit van (de uitvoering van) het arbeidsomstandighedenbeleid verbetert. Van belang daarbij is een integrale aanpak van arbo, verzuim en reïntegratie, waarbij het accent ligt op preventie. 6. Wat moet je doen met het lopende contract van de arbodienst en je kiest voor de maatwerkregeling? Als op 1 juli 2005 het contract met de arbodienst nog loopt, dient het contract met die dienst te worden gerespecteerd. Het opzeggen van het contract hangt af van de private voorwaarden in het contract; het feit dat de nieuwe arbowet iets mogelijk maakt geeft niet automatisch een recht een privaat contract op te zeggen. Hierop is een uitzondering: bedrijven die een gecertificeerde arbodeskundige in dienst hebben (bijvoorbeeld als preventiemedewerker in verband met vele, verscheiden en moeilijk voorzienbare risico's) zijn verplicht de taak van toetsen van de ri&e aan deze medewerker op te dragen. Voor deze bedrijven zegt de wet dat ze het bestaande contract met een arbodienst wat betreft het toetsen van de ri&e moeten respecteren maar niet langer dan tot 1 januari 2006. 7. Voor hoelang geldt de maatwerkregeling? De maatwerkregeling geldt voor een periode van maximaal 5 jaar te rekenen vanaf de ingangsdatum. In de CAO of met de OR/PVT kan ook een kortere periode afgesproken worden, zodat bij onvoldoende functioneren bijgestuurd kan worden. Het is verstandig bij contracten met externen met de eindtijd rekening te houden. 8. Hoe kan je zorgen dat de maatwerkregeling daadwerkelijk zorgt voor een goed werkend arbobeleid? Hiertoe is een stappenplan ontwikkeld, speciaal voor ondernemingsraden. Met dit stappenplan kan een OR op een goede manier meebeslissen over de invulling van de maatwerkregeling. Klik hier voor het stappenplan 9. Kunnen er eisen gesteld worden aan opleiding en ervaring van de preventiemedewerker? Het niveau van de preventiemedewerker wordt bepaald door de arborisico's die in de RI&E aan bod komen en de grootte van het bedrijf. In een bedrijf met veel gevaarlijke stoffen ligt het voor de hand een preventiemedewerker met expertise op dat terrein aan te stellen.